آزمایش PDW در آزمایش خون چیست؟

0 1,739

PDW در آزمایش خون (تعداد پلاکت ها) یکی از شاخص‌هایی است که طی آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC) سنجیده می شود. CBC یا Complete Blood Count نوعی آزمایش خون است که می‌تواند برای ارزیابی سلامت کلی و تشخیص طیف وسیعی از اختلالات، از جمله کم خونی، عفونت و لوسمی، مورد استفاده قرار گیرد.

در خون چند مدل سلول وجود دارد که در آزمایش CBC تعداد هر نوع سلول خونی به تفکیک مورد بررسی قرار می‌گیرد. کمتر یا بیشتر بودن این تعداد نسبت به حالت نرمال، ممکن است نشان دهنده وجود بیماری باشد. این سلول ها عبارتند از:

  • سلول های قرمز خون که اکسیژن را حمل می کنند (آزمایش MVC)
  • سلول های سفید خون که با عفونت مبارزه می کنند (آزمایش WBC)
  • هموگلوبین: پروتئین حامل اکسیژن در گلبول های قرمز (آزمایش MCHC)
  • هماتوکریت: نسبت گلبول قرمز به مولکول مایع یا پلاسما
  • پلاکت هایی که به لخته شدن خون کمک می کنند (آزمایش PDW)

چه وقت باید آزمایش CBC بدهیم؟

 ممکن است پزشک هر چند وقت یکبار برای بررسی سلامت کلی‌تان یک آزمایش کامل شمارش خون تجویز کند.

هم چنین علائمی مثل تب، خستگی زیاد، ضعف، التهاب، تورم یا خونریزی نیز می‌تواند ناشی از عفونت باشد که با آزمایش CBC مشخص می‌گردد.

برخی بیماری‌ها نیز بر تعداد سلول‌های خونی اثر می‌گذارند؛ در صورتی که به این دسته بیماری ها مبتلا شده باشید باید تعداد سلول های خونی‌تان مرتبا زیر نظر باشند.

از طرف دیگر، برخی داروها هستند که کارشان اثرگذاری بر روی تعداد سلول های خونی است؛ بنابراین در صورت مصرف چنین داروهایی نیز باید مرتبا آزمایش CBC بدهید.

در صورتی که در بدن خود بی دلیل کبودی هایی را مشاهده می کنید، بدون اینکه جراحتی داشته باشید از بینی، دهان یا مقعد شما خون می‌آید، پریودهای بیش از حد طولانی یا شدید دارید و یا اینکه خونریزی یک زخم کوچک و سطحی به سختی متوقف می‌شود، احتمال پایین بودن PDW در شما بالاست.

آمادگی های پیش از آزمایش CBC

اگر نمونه خون شما فقط برای یک شمارش کامل خون یا همان CBC مورد آزمایش قرار می گیرد، می توانید قبل از آزمایش غذا بخورید و نیازی به ناشتا بودن نیست.

اما چنانچه هدف از آزمایش خون، شمارش تعداد سلول های خونی نیست، بلکه سایر مواد موجود در خون مانند چربی یا قند مورد هدفند باید به مدت ۱۲ ساعت ناشتا باشید.

بعد از انجام آزمایش خون نیز می توانید فعالیت های عادی روزانه خود را از سر بگیرید و به مراقبت های خاصی نیاز ندارد.

PDW در آزمایش خون

PDW بیانگر گستره توزیع پلاکت ها بوده و مخفف Platelet distribution width است. شاخص های پلاکتی نشانگرهای بالقوه و مفیدی برای تشخیص زودهنگام بیماری های ترومبوآمبولیک هستند.

پلاکت ها یا ترومبوسیت ها در جلوگیری از خون‌ریزی، سلامت مغز استخوان، رشد، تکامل و ایجاد یا از بین بردن سلول‌های سرطانی نقش داشته و نیز یکی از فاکتورهای رشدی به نام فاکتور رشدی مشتق از پلاکت (PDGF) به حساب می آیند که وظیفه تنظیم رشد و تقسیم سلول ها را بر عهده دارد و در تشکیل رگهای خونی نقش مهمی دارد.

انعقاد خون با پلاکت

پلاکت ها باعث انعقاد خون می شوند

مقدار نرمال PDW در آزمایش خون

PDW در آزمایش خون، برای آقایان باید بین ۱۳۵-۳۱۷ میلیارد بر لیتر (معادل ۱۳۵۰۰۰ تا ۳۱۷۰۰۰ در هر میکرولیتر خون) و برای خانم ها بین ۱۵۷-۳۷۱ میلیارد بر لیتر (معادل ۱۵۷۰۰۰ تا ۳۷۱۰۰۰ در هر میکرولیتر خون) باشد.

تفسیر نتیجه آزمایش PDW

در صورتی که شما هیچ نشانه ای مبنی بر وجود بیماری یا عفونت نداشته باشید و این مقادیر اندکی مغایر با رنج نرمال باشد، جای نگرانی نیست و احتمالا خطایی در آزمایش رخ داده است. در این مواقع ممکن است پزشک از شما بخواهد آزمایش را تکرار کنید.

در اغلب موارد کمتر یا بیشتر از حد نرمال بودن نتیجه آزمایش PDW بخاطر عوارض داروهایی است که مصرف می کنید؛ مثلا برای افرادی که تحت شیمی درمانی قرار دارند نشان می دهد که باید برنامه درمانی خود را عوض کنند.

اما گاهی اوقات نیز می تواند نشانه بیماری باشد.

چنانچه اعداد نتیجه آزمایش شما تفاوت زیادی با رنج نرمال داشته باشد، باید به یک متخصص خون شناسی (هماتولوژیست) مراجعه کنید.

بالا بودن PDW نشانه چیست؟

معمولا بالا بودن تعداد پلاکت های خون به خاطر وجود شرایط خاصی در بدن است که بعضی از آن ها دائمی بوده و برخی دیگر موقتی اند.

زمانی که  مغز استخوان پلاکت زیادی ایجاد کند ، PDW بالا می تواند اتفاق بیفتد.  هنگامی که پلاکت های اضافی به دلیل عفونت یا بیماری دیگر باشد ، به آن ترومبوسیتوز ثانویه گفته می شود ولی هنگامی که دلیل بالا بودن پلاکت ناشناخته است ، به آن ترومبوسیتوز اولیه یا اساسی گفته می شود.

۱- شرایط دائمی که تعداد پلاکت های خون را افزایش می دهند:

سرطان و بیشتر از همه سرطان ریه، سرطان دستگاه گوارش، سرطان تخمدان، سرطان سینه و سرطان غدد لنفاوی (لنفوم)

کم خونی، به خصوص کم خونی ناشی از کمبود آهن و کم خونی همولیتیک

شرایط التهابی مانند بیماری التهاب روده (IBD) و آرتریت روماتوئید

بیماری های عفونی مانند سل

برداشتن طحال طی عمل جراحی

استفاده از قرص های ضد بارداری (قرص های خوراکی)

۲- شرایط موقتی که تعداد پلاکت های خون را افزایش می دهند:

بعد از خونریزی های شدید مثل جراحی های مهم و سخت یا تروما

بعد از فعالیت های فیزیکی

بعد از مصرف زیاد الکل و ویتامین B12 و کمبود فولیک اسید

۳- موارد نادری که باعث افزایش تعداد پلاکت های خون می شوند:

در موارد نادری اختلالات مغز استخوان باعث افزایش تعداد پلاکت های خون می شود که به آن ترومبوسیتمی اولیه یا اساسی می گویند. این بیماری هیچ نشانه ای ندارد و فقط در صورتی که فرد به دلایل دیگری آزمایش CBC دهد متوجه وجود این اختلال خواهد شد.

این بیماران در خطر لخته شدن بیش از حد خون هستند، از طرف دیگر برخی از این بیماران ممکن است -برعکس- خونریزی های زیاد داشته باشند، چون با اینکه تعداد پلاکت های خون افزایش یافته اما ممکن است درست عمل نکنند.

این اختلال در اثر یک جهش ژنتیکی به نام JAK2 اتفاق می افتد.

البته چند بیماری نادر دیگر نیز می توانند باعث افزایش PDW شوند، اما نیمی از افراد مبتلا به ترومبوسیتمی اولیه به خاطر جهش ژنتیکی به این مشکل دچار شده اند.

پایین بودن PDW نشانه چیست؟

در صورتی که تعداد پلاکت های شما از مقدار طبیعی پایین تر است احتمالا پزشک از بانک خون موجود به شما پلاکت تزریق کند.

به طور کلی دلایل پایین بودن تعداد پلاکت خون را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

۱- مشکلاتی که باعث می‌شوند مغز استخوان نتواند به مقدار کافی پلاکت بسازد.

۲- شرایطی که باعث می‌شوند پلاکت ها سریع تر از حالت عادی استفاده یا تخریب شوند.

مثلا بیماری خودایمنی Idiopathic thrombocytopenia یا ITP که بدن در برابر پلاکت ها آنتی‌بادی تولید کند و در اثر حمله آنتی‌بادی به پلاکت ها، آن ها تخریب شوند. بیماری‌های خودایمنی دیگری چون لوپوس نیز همین خاصیت را دارند.

نشانه های ITPعلائم بیماری ITP

یا وجود عفونت های مهم و حیاتی مانند ایدز، هپاتیت، مونوکلئوز عفونی و سرخک در بدن، پلاکت ها را به سمت عفونت می کشاند و تعداد پلاکت ها کاهش میابد. بیماری سپسیس، به خصوص که توسط یک عفونت باکتریایی جدی از یک باکتری گرم منفی ایجاد می شود نیز همین خاصیت را دارد.

برخی داروها مانند آسپرین و ایبوپروفن، برخی آنتی بیوتیک ها و بسیاری داروهای دیگر می توانند باعث کاهش تعداد پلاکت ها شوند.

بدن افرادی که هپارین تراپی می کنند نوعی آنتی‌بادی ایجاد می کند که پلاکت ها را کاهش می دهد.

برخی سرطان ها در صورتی که به مغز استخوان سرایت کنند مانع از انجام وظیفه این عضو می شوند. همان طور که گفتیم یکی از وظایف مغز استخوان تنظیم رشد و تقسیم سلولهای خون است. با مختل شدن عملکرد مغز استخوان، پلاکت سازی به درستی انجام نشده، پلاکت های خون کاهش میابند؛ به همین دلیل این بیماران اغلب خونریزی هایی را تجربه می کنند.

شیمی درمانی یا رادیوتراپی (پرتودرمانی) نیز بر عملکرد مغزاستخوان و تولید پلاکت اثر می گذارد.

در بیماری کم خونی آپلاستیک ساخت سلول های خونی کاهش میابد.

خونریزی های طولانی مدت، مانند خونریزی داخلی معده، پلاکت ها را به سمت محل جراحت می کشاند تا با ایجاد لخته مانع از ادامه خونریزی شوند.

برخی بیماری ها مانند انعقاد داخل عضلانی (DIC)، ترومبوسیتوپنیک پورپورا (TTP) و سندرم اورمیک همولیتیک (HUS) نیز باعث مصرف شدن پلاکت های خون می شوند.

MVC در آزمایش خون چیست

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.